Wręczono "polskie Noble"!

7 grudnia w Sali Wielkiej Zamku Królewskiego w Warszawie, wzięliśmy udział w uroczystości wręczenia Nagród Naukowych Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (popularnie zwanych "polskimi Noblami"), które uznawane są za najważniejsze wyróżnienie przyznawane naukowcom w Polsce. Nagrody FNP zostały wręczone już po raz 20., a otrzymują je osoby, które "przesuwając granice poznania, otwierają nowe perspektywy badawcze, wnoszą wybitny wkład w postęp cywilizacyjny i kulturowy naszego kraju oraz zapewniają mu znaczące miejsce w nauce światowej".

Źródło: naukawpolsce.pap.pl; Na zdjęciu od lewej: prof. Tomasz Giaro, prof. Jan Potempa, prof. Elżbieta Frąckowiak i prof. Maciej Lewenstein.

Jak dokonać przełomowego odkrycia naukowego?

Powyżej przedstawiamy film, na którym w krótki i przystępny sposób Ralph Steinman opisuje swoją drogę od znalezienia luki w wiedzy do odkrycia naukowego na miarę Nobla - komórek dendrytycznych. Oprócz tego, że wszystko jest ładnie i prosto wytłumaczone, ważna jest pokazana elegancja, z jaką wpada się na hipotezę i jak się ją bada.
Źródło: Scientfic American

Wzrok jak u Terminatora

Pamiętacie jak Terminator patrzy na otoczenie, a przed oczami na bieżąco wyświetlają mu się informacje? Jesteśmy krok bliżej tej technologii. Póki co opracowano soczewki, które można określić jako "proof of concept", czyli dowód na koncepcję, ideę.

Osy potrafią rozpoznawać twarze

Chodzi tu o konkretny gatunek osy - Polistes fuscatus ("paper wasp") - a wykazały to badania przeprowadzone przez Elizabeth Tibbetts i Michael'a Sheehan'a z Uniwersytetu w Michigan. Okazało się, że osy - podobnie jak ludzie - rozwinęły wyspecjalizowane mechanizmy rozpoznawania twarzy, mimo że sposób w jaki widzą i struktura ich mózgu różni się od naszej.

Źródło: www.sciencedaily.com

Kolorowe halucynacje na życzenie

Naukowcy z Uniwersytetu w Hull odkryli, że niektórzy ludzie potrafią mieć halucynacje, z kolorami w głównej roli, na życzenie - nawet wtedy, gdy nie są poddani hipnozie. W badaniu wzięli co prawda udział ludzie, którzy są wyjątkowo podatni na hipnozę, ale wykazało ono, że są w stanie widzieć kolory w trakcie patrzenia na czarno-biały wzór zarówno w stanie hipnotycznym, jak i poza nim. 

 Źródło: www.hull.ac.uk

Humor naukowy

Okazuje się, że nawet na stronach humorystycznych, których głównym składnikiem są memy internetowe, można znaleźć coś naukowego ;)

Drukarka 3-D stworzyła materiał podobny do kości

Grupa badaczy z Uniwersytetu Stanowego w Waszyngtonie użyła drukarki 3-D do stworzenia materiału, który swoją strukturą przypomina kości - będzie on mógł być wykorzystywany do procedur ortopedycznych, dentystycznych i w leczeniu osteoporozy. "Wydrukowana" kość jest wynikiem 4-letniej interdyscyplinarnej pracy chemików, specjalistów z zakresu materiałów, biologów i inżynierów - po połączeniu z prawdziwą kością, działa ona jak swego rodzaju "rusztowanie", na którym nadbudowuje się nowa kość.

Źródło: www.wsu.edu

"Solaris" S. Lema przewidziała... przeszłość!

W klasycznej powieści "Solaris", wydanej w 1961 roku, Stanisław Lem opisał planetę, na której jedyną żyjącą istotą jest cytoplazmatyczny ocean. Książka godna polecenia - autor jak zwykle porusza wiele aspektów, zarówno filozoficznych, psychologicznych, jak i biologicznych. I tu okazało się, że wielki ocean, będący żywym organizmem, prawdopodobnie istniał na Ziemi 3 biliony lat temu, przed podziałem na 3 domeny (nadkrólestwa): bakterie, archeony i jądrowce (do których zaliczają się zarówno rośliny, jak i zwierzęta).

Organizm ten został nazwany LUCA - Last Universal Common Ancestor czyli Ostatni Uniwersalny Wspólny Przodek i z niego wywodzi się wszystko co żywe w dzisiejszym świecie:

Uroczyste zakończenie roku Marii Skłodowskiej-Curie

W piątek 25 listopada na Zamku Królewskim w Warszawie odbyło się uroczyste zakończenie roku Marii Skłodowskiej Curie - dzięki uprzejmości prowadzącego imprezę Krzysztofa Michalskiego i PAN-u, udało Nam się w nim uczestniczyć.  W uroczystości, którą swoim patronatem objął prezydent Bronisław Komorowski, wzięli udział wnukowie naszej słynnej noblistki - prof. fizyki jądrowej Helene Langevin-Joliot (która w trakcie uroczystości otrzymała medal Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych) oraz prof. biologii Pierre Joliot. Imprezę uświetniły także mowy wygłoszone przez trójkę laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie chemii - prof. Adę T. Yonath, która otrzymała Nobla w 2009 r. za badania nad strukturą i funkcją rybosomów  i przyznała, że Skłodowska była dla niej inspiracją (w trakcie uroczystości otrzymała Medal Marii Skłodowskiej-Curie, przyznany przez Polskie Towarzystwo Chemiczne), prof. Jean-Marie Lehn'a, noblistę z 1987 r. (wybitnego specjalistę w dziedzinie chemii supramolekularnej) oraz laureata Nobla z 1986 r., Yuana Tseh Lee, który nagrodę otrzymał za wkład w badania dynamiki elementarnych procesów chemicznych (przyznał, że do zostania naukowcem skłoniła go biografia Madame Curie, którą przeczytał będąc dzieckiem).

Źródło: dziennik.pl

Nicość nie istnieje

Obejrzyjcie bardzo ciekawy film odpowiadający częściowo na pytanie, czy można mówić o czymś takim jak "pustka" lub "nicość", opierając się na zasadach fizyki kwantowej. Wynika z tego, że "nic" jest wyłącznie pojęciem abstrakcyjnym, niemożliwym do spełnienia w świecie fizycznym.

Nano, czyli niewyobrażalnie mały

Zachęcamy do obejrzenia odcinka "Nauki dla Biznesu", w którym goście red. Krzysztofa Michalskiego - prof. Maciej Bugajski i dr Anna Szerling z Instytutu Technologii Elektronowej -  opowiadali o przyszłości i szansach jakie daje nanofotonika, jak również o Centrum Nanofotoniki, które rozpoczęło swoją działalność w styczniu 2011 r. Projekt ten jest finansowany przez Unię Europejską  w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 i skupia wiodące polskie instytucje z dziedziny nanotechnologii, a także fizyki i elektroniki półprzewodników. 

Program można obejrzeć online na stronie internetowej "TV Biznes":

Nauka dla Biznesu - Nano, czyli niewyobrażalnie mały 

Źrodło: ite.waw.pl

Polecamy!

Symulacja lądowania sondy na Marsie

Nie jest to byle jaka sonda, tylko "ruchome laboratorium robotyczne" o nazwie Curiosity (ciekawość). W dniu dzisiejszym została wystrzelona, a za mniej niż rok powinna wylądować na powierzchni Marsa, co wcale nie będzie takie proste - w jego atmosferę wejdzie z prędkością 32,000 km/h! Jak sobie z tym poradzi? Obejrzyjcie film! Przez dwa lata będzie zbierać próbki skał i poszukiwać śladów życia (nie Marsjan, tylko śladów węgla ;) ).

Gra edukacyjna o ekologii i źródłach energii

Warto spróbować - oczywiście jest to uproszczenie, ale w przyjemny sposób pokazuje, jak dane źródła zasilania wpływają na nas i na nasze otoczenie. Grę o nazwie "Energyville" znajdziecie pod tym linkiem. Zwróćcie uwagę, że sam "The Economist" maczał w tym palce, więc nie jest to amatorszczyzna ;)

Synesteci - dziwacy czy kolejny etap ewolucji?

Kolorowa wizualizacja miesięcy. Źródło: wikimedia.org

Pewnie większość z was słyszała o zjawisku synestezji - zdolności do słyszenia kolorów, smakowania słów, wyszukanej wizualizacji liczb, jednym słowem do postrzegania danego zjawiska więcej niż jednym zmysłem. Pierwszy przypadek synestezji opisano w 1812 roku, jednak do całkiem niedawna w środowisku naukowym niektórzy uznawali taką zdolność za przejaw niewielkich zaburzeń psychicznych. Trudno się im dziwić - w momencie, kiedy ktoś nas chce przekonać, że liczba dwa jest niebieskim mężczyzną, ma kapelusz i jest zakochana w liczbie siedem... cóż, brzmi to co najmniej ekscentrycznie.

"Catch Papilloma", czyli gra edukacyna dla kobiet

Od 21. listopada na profilu Kobiecy Sekret - akcji edukacyjnej, która wystartowała na Facebook'u w pierwszej połowie października i ma już blisko 46 tys. fanów - dostępna jest gra edukacyjna "Catch Papilloma". Gra jest skierowana do kobiet i ma służyć popularyzacji wiedzy na temat profilaktyki raka szyjki macicy, który każdego dnia diagnozowany jest u 10 Polek. "Catch Papilloma" jest jednym z elementów kolejnej edycji kampanii społecznej „Chronię życie przed rakiem szyjki macicy”, a organizatorzy akcji liczą, że dzięki portalowi Facebook, dotrą ze swoim przekazem do milionów Polek.

Dlaczego video staje sie viralem?

Pewnie najpierw zastanowi Was dlaczego piszemy o tym na blogu, który ma się zajmować popularyzacją nauki... takie rzeczy bardziej pasują chociażby do "Marketingu przy kawie",  czyż nie? Już tłumaczę - otóż aby uzyskać odpowiedź na tytułowe pytanie, prof. Brent Cocker z  Uniwesytetu w Melbourne stworzył specjalny algorytm, według którego składnikami przepisu na viralowy sukces są 4 elementy (dla wyjaśnienia: viral polega na tym, że potencjalni klienci sami zaczynają rozsyłać informacje dotyczące firmy, usług czy produktów np. w postaci video, czy zdjęć). 

Wybitni uczeni opowiadają o swojej pracy w radiowej "Jedynce"

19. listopada zakończyła się w Warszawie konferencja "Multi-Pole Approach to Structural Biology", w której uczestniczyli naukowcy polskiego pochodzenia, prowadzący badania z zakresu biologii strukturalnej, jak również biologii molekularnej, chemii, fizyki czy medycyny. Czterech z nich gościło w sobotę w audycji "Wieczór Odkrywców", a byli to naprawdę wybitni uczeni - prof. Alexander Wlodawer, który jest szefem laboratorium Krystalografii Makromolekularnej w NCI (National Cancer Institute, USA), prof. Witold Filipowicz, który kieruje zespołem w Instytucie Badań Biomedycznych w Bazylei, prof. Władek Minor z Uniwersytetu w Wirginii (USA) i prof. Janusz Bujnicki z Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie.

 Źródło:bioinformatyka.up.wroc.pl

Akumulatory marzeń

Zespołowi inżynierów z Northwestern University w stanie Illinois, pod kierownictwem prof. Harolda H. Kunga, udało się stworzyć elektrodę do baterii litowo-jonowych (takich, jakie są umieszczane w telefonach komórkowych czy iPodach), która dziesięciokrotnie zwiększa ich pojemność i skraca czas ich ładowania. Na czym polega ten przełom?

Zdjęcie tygodnia

Zdjęcie jest ciekawe, bo zawiera w sobie trzy różne elementy: wodospad, który jest być może sztampowy, ale w zestawieniu z tęczą już staje się bardziej oryginalny... Jednak to co jest najbardziej niesamowite to fakt (ciekawe czy ktoś to spostrzegł), że zdjęcie było zrobione... w nocy! Spójrzcie w niebo - to zorza polarna, tak jest. Zdjęcie było zrobione na Islandii w trakcie dnia polarnego.

Źródło: Popular Science

Jak uniknąć popołudniowej drzemki?

Recepta jest prosta - zamiast zjeść czekoladę po obiedzie, spróbujcie jajka. Jak to działa? Niektóre komórki w naszym mózgu produkują oreksynę - substancję, która odpowiada za stan czuwania poprzez aktywację spalania kalorii. Niedawno opublikowane badanie w czasopiśmie Neuron udowadnia, że po spożyciu posiłku z dużą ilością glukozy blokowane jest wydzielanie oreksyny. Z drugiej strony aminokwasy, z których zbudowane są białka, hamują ten niepożądany efekt. Badanie zostało przeprowadzone na myszach, ale bazując na własnym doświadczeniu mogę stwierdzić, że coś w tym jest :)

Wiadomość pochodzi ze strony Scientific American, można ją także odsłuchać. Pełen artykuł znajdziecie Tutaj.